شلکننده عضلات معمولاً برای درد گردن و کمر با هدف بازیابی تحرک و عملکرد و همچنین تسکین اسپاسم عضلات و درمان درد تجویز میشوند. احتمالاً در زندگی روزمره نام داروهای شلکنندههای عضلانی را شنیدهاید، برخی افراد آنها را بهترین داروی گردن درد عضلانی در نظر میگیرند، با این حال، استفاده از آنها، تحت نظارت پزشک برای جلوگیری از عوارض جانبی کوتاهمدت و بلندمدت این داروها بسیار مهم است. در این محتوا، انواع شلکننده عضلات و عوارض جانبی و تداخلات دارویی آنها برجسته شده است.
این محتوا برای جنبههای آموزشی نگاشته شده است و به هیچ وجه نمیتواند جایگزین تجویز پزشکی شود. همچنین اطلاعات این محتوا نباید به عنوان راهنما برای تجویز یا مصرف دارو به کار رود.
داروهای شلکننده عضلانی
نقش شلکنندههای عضلانی در تسکین سریع داروی گردن درد
شلکنندههای عضلانی داروهایی هستند که معمولاً برای درمان درد عضلات استفاده میشوند. این داروها با تاثیر بر سیستم عصبی، فعالیت عضلانی را کاهش میدهند، تون عضلانی و حرکات غیرارادی را کم میکنند، در نتیجه درد را در ناحیه آسیبدیده کاهش میدهند. شلکننده عضلات به صورت خوراکی یا در صورت درد شدیدتر، به صورت تزریق مستقیم به عضله توسط پزشک متخصص تجویز میشوند. شلکنندههای عضلات از آنجایی که منشا و علت درد را درمان نمیکنند، بهترین داروی گردن درد نیستند. در واقع این داروها مکمل برای سایر درمانها هستند.
انتخاب شلکننده عضلانی گردن مناسب به عوامل مختلفی از جمله ایمنی، عوارض جانبی دارو و همچنین اثربخشی آن بستگی دارد. شناختهشدهترین این داروها، متوکاربامول است که به عنوان شلکنندههای عضلانی آرامبخش در کاهش تنش عضلات تجویز میشود. توجه به این نکته مهم است که درمان با این داروها نبایستی بیش از یک هفته طول بکشد.
بهترین داروهای شلکننده عضلات برای گردن درد (بدون نسخه و نسخهای)
انواع مختلفی از شلکننده عضلات به صورت داروهای خوراکی، مکملهای غذایی، محصولات موضعی روی عضله، تزریقی در داروخانهها موجود هستند. انواع شلکننده عضلات بدون نسخه شامل روغنهای ماساژ، ژل یا کرم و اسپریها میباشند. مکملهای غذایی بدون نسخه حاوی ویتامینها، مواد معدنی یا گیاهان دارویی (منیزیم، ویتامین D ، امگا 3، زردچوبه، بوسولیا، گزنه) هستند که به عملکرد صحیح عضلات کمک میکنند. داروهای خوراکی با نسخه شامل باکلوفن، ملوکسیکام، متوکاربامول، سیکلوبنزاپرین، تیزانیدین، سیکلوبنزاپرین و غیره میباشند.
داروی گردن درد عضلانی
قرص ملوکسیکام و متوکاربامول؛ محبوبترین انواع داروی گردن درد عضلانی
متوکاربامول معمولا برای تسکین اسپاسم عضلانی ناشی از آسیبها، کشیدگیها یا سایر بیماریهای اسکلتی عضلانی کاربرد دارد. متوکاربامول به عنوان یک درمان کوتاه مدت همراه با استراحت، فیزیوتراپی و سایر درمانها برای به حداکثر رساندن اثربخشی تجویز میشود.
قرص ملوکسیکام، داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) است که برای تسکین انواع مختلف درد و التهاب و سفتی مرتبط با بیماریهای مختلف از جمله گردن درد استفاده میشود.
مکانیسم اثر داروهای ضدالتهاب و شلکننده بر دردهای دیسک گردن
داروهای ضدالتهاب و شلکننده بر دردهای گردن با کاهش تون عضلانی، یعنی تنش پایه عضلات، در سطوح مختلف عمل میکنند. بسته به نوع داروی شلکننده، کاهش تنش مستقیماً بر روی فیبرهای مخطط که انقباض ایجاد میکنند، یا بر روی کنترل نورونهای حرکتی که آنها را تحریک مینمایند(موتورنورونها) یا در رابطه با عصب-عضله (اتصال عصبی-عضلانی) عمل میکنند. بنابراین بهترین داروی گردن درد با ریشهیابی علت، طبق نظر پزشک متخصص بایستی تجویز شود.
بهترین داروی گردن درد بایستی توسط متخصص تجویز شود.
عوارض جانبی و تداخلات دارویی که قبل از مصرف باید بدانید
استفاده از شلکننده عضلات برای گردن درد همیشه باید تحت نظارت پزشک باشد، زیرا استفاده بیش از حد از آنها منجر به عوارض جانبی میشود. این داروها برای کبد سمی هستند و خطر عوارض تنفسی پس از جراحی، مانند کاهش ظرفیت ریه و عفونتهای ریه را افزایش میدهند. همچنین بینایی میتواند تحت تأثیر استفاده کنترل نشده از شلکنندههای عضلانی قرار گیرد، از تاری دید یا از دست دادن تمرکز گرفته تا شرایط جدیتری مانند گلوکوم که به استفاده از سیکلوبنزاپرین مرتبط است. همچنین هنگام استفاده از شلکننده عضلاتی، به دلیل اثرات آرامبخشی آنها، درصدی از بیماران در نهایت به اثرات آرامبخشی این داروها وابسته میشوند.
برخی داروها (مانند داروهای سرماخوردگی و آلرژی، داروهای ضد افسردگی و غیره) خوابآلودگی ناشی از شلکنندههای عضلانی را افزایش میدهند. همچنین شلکنندههای عضلانی برای چندین گروه در معرض خطر از جمله زنان باردار، کودکان، بیماریهای قلبی، کلیوی یا کبدی و گلوکوم منع مصرف دارند.
چه زمانی برای انتخاب داروی گردن درد باید به پزشک مراجعه کرد؟
به محض اینکه این علائم اولیه را تجربه کردید، باید در اسرع وقت به پزشک متخصص برای درمان مناسب مراجعه کنید. وقتی که گردن درد دارید و محدودیت حرکتی مانع از استفاده کامل از گردنتان میشود. این محدودیت میتواند ناشی از سفتی گردن باشد. اگر درد گردن، تیر کشندهای دارید که به پشت امتداد مییابد. همچنین اگر علائم دیسک گردن را تجربه میکنید که فعالیتهای روزانه شما را به طور موقت محدود مینماید.
قرصهایی به شکل زردچوبه برای کاهش التهاب
جایگزینهای گیاهی و پمادهای موضعی برای کاهش گرفتگی گردن
رایجترین شلکنندههای عضلانی طبیعی مورد استفاده، سنبل الطیب و گل ساعتی هستند که دارای خواص آرامشبخش و ضد اضطراب هستند. آنها را میتوان به صورت دمکرده برای کاهش بیخوابی یا سفتی عضلات مصرف کرد.
شلکنندههای عضلانی ماساژ به اشکال مختلفی به صورت روغنهای ماساژ، اسپریها یا ژلهای ماساژ عرضه میشوند. پمادها و ژلهای موضعی، به عنوان بیخطرترین و بهترین داروی گردن درد عضلانی در نظر گرفته میشوند. در ترکیب آنها مواد طبیعی شامل آرنیکا، روغن ضروری وینترگرین، روغن اکالیپتوس، کپسایسین، رزماری، لیمو و روغن نعناع به کار رفته است. همچنین مطالعات نشان میدهد که داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی موضعی مؤثر و ایمن هستند، لذا این داروها برای اشخاص سالخورده و افرادی که مشکلات گوارشی و کلیوی دارند، مناسب میباشند(Mayo Clinic).
نکات طلایی برای افزایش اثربخشی داروهای شلکننده عضلات
برای بهرهمندی از شلکننده عضلانی برای درد گردن، پیروی از دستورالعملهای استفاده ارائه شده همراه محصول ضروری است. ژلها یا پمادها را بایستی به آرامی در ناحیه دردناک ماساژ داد تا به بهبود گردش خون و تسهیل نفوذ مواد موثر کمک کند. داروهای خوراکی باید با یک لیوان آب و طبق دوز مشخص شده مصرف شوند.
توجه به این نکته مهم است که شلکنندههای عضلانی گردن اغلب فقط علائم را درمان میکنند نه علت اصلی درد عضلانی را. بنابراین توصیه میشود برای دستیابی به نتایج پایدار، استفاده از این داروها را با تکنیکهای آرامشبخشی، ورزشهای گردن درد، تمرینات تقویت عضلات و جلسات فیزیوتراپی ترکیب کنید.
بهترین داروی گردن درد، شلکننده با سایر درمانها است.
جدول داروهای شایع برای درد و اسپاسم عضلانی گردن
| نام دارو | دوز معمول مصرف | عوارض شایع |
| متوکاربامول | 500 میلیگرم، 2 تا 3 بار در روز | خوابآلودگی، سرگیجه، ضعف، تاری دید |
| ملوکسیکام | 7.5 میلیگرم، روزی یکبار | ناراحتی معده، تهوع، سردرد |
| ژلها و پمادهای موضعی | 2 تا 3 بار در روز | سوزش یا قرمزی موضعی (نادر) |
سوالات متداول درباره داروهای شلکننده عضلات گردن
آیا متوکاربامول برای گردن درد خوب است؟
متوکاربامول یکی از شایعترین شلکنندههای عضلانی است که برای کاهش اسپاسم و درد عضلانی گردن، معمولاً بهصورت کوتاهمدت تجویز میشود.
آیا شلکنندههای عضلانی باعث خوابآلودگی میشوند؟
خوابآلودگی یکی از عوارض شایع اغلب شلکنندههای عضلانی است. به همین دلیل هنگام مصرف آنها باید از رانندگی و کارهای نیازمند تمرکز خودداری کرد.
مصرف شلکننده عضلات تا چه مدت مجاز است؟
در بیشتر موارد، مصرف این داروها به چند روز تا حداکثر یک هفته محدود میشود و استفاده طولانیمدت از آنها فقط باید با نظر پزشک صورت گیرد.